Αντιμετώπιση προκλήσεων λόγω νέων ανατιμήσεων σε πετρέλαιο και αέριο

Οι διεθνείς ανατιμήσεις στις τιμές ενέργειας συνεχίζουν να εντείνονται, επηρεάζοντας και τη ελληνική αγορά. Η αύξηση των τιμών του πετρελαίου και του φυσικού αερίου αντικατοπτρίζεται αμέσως στα καύσιμα και στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, προκαλώντας ανησυχίες ενόψει της έναρξης διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης στις 15 Οκτωβρίου.

Η κλιμάκωση της κατάστασης στη Μέση Ανατολή έχει φέρει την τιμή του brent πάνω από το κρίσιμο όριο των 100 δολαρίων ανά βαρέλι. Ειδικότερα, το πρωί της Πέμπτης 10 Σεπτεμβρίου, τα συμβόλαια Brent κυμαίνονταν περίπου στα 101,1 δολάρια το βαρέλι. Από τις αρχές Αυγούστου, η αύξηση των τιμών πλησιάζει το 30%, καθώς οι αγορές υπολογίζουν το αυξανόμενο γεωπολιτικό ρίσκο λόγω επιθέσεων στη ναυσιπλοΐα και περιορισμένων ροών μέσω των Στενών του Ορμούζ.

Φυσικό αέριο: Στο επίκεντρο οι ισχυρές πιέσεις

Το φυσικό αέριο αναδεικνύεται ως δεύτερη σημαντική πηγή πίεσης στην ευρωπαϊκή αγορά. Χθες, 9 Σεπτεμβρίου, το συμβόλαιο Οκτωβρίου στον ολλανδικό κόμβο TTF υπερέβη το ψυχολογικό όριο των 80 ευρώ/MWh. Η αύξηση από την αρχή του μήνα ξεπερνά το 40%, με τις τιμές να αγγίζουν υψηλά επίπεδα από αρχές 2023. Οι περιορισμοί στις εξαγωγές LNG από τη Μέση Ανατολή και η χαμηλή πληρότητα των αποθηκευτικών χώρων στην Ευρώπη προσθέτουν περισσότερες προκλήσεις, καθώς οι αποθήκες είναι γύρω στο 66%-67%, ποσοστό σημαντικά χαμηλότερο από προηγούμενες χρονιές, αυξάνοντας το κινδυνο ανταγωνισμού για LNG με την Ασία, ειδικά σε περίπτωση ψυχρού χειμώνα.

Αύξηση στις τιμές των καυσίμων στην Ελλάδα

Η αύξηση των διεθνών τιμών έχει ήδη αντίκτυπο στις αντλίες στην Ελλάδα. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του Παρατηρητηρίου Τιμών Υγρών Καυσίμων, στις 8 Σεπτεμβρίου η μέση τιμή της αμόλυβδης 95 οκτανίων ανήλθε στα 2,10 ευρώ το λίτρο, σε σύγκριση με 2,049 ευρώ στις 1 Σεπτεμβρίου και 2,033 ευρώ στις 26 Αυγούστου. Μόλις μέσα σε μία εβδομάδα, οι τιμές αυξήθηκαν κατά περίπου πέντε λεπτά ανά λίτρο.

Αντίστοιχη κατάσταση επικρατεί και στο πετρέλαιο κίνησης, που διαπραγματεύεται πλέον γύρω από τα 2,06 ευρώ το λίτρο, συγκρινόμενο με περίπου 1,54 ευρώ το Σεπτέμβριο του 2022. Πέρυσι, η τιμή της αμόλυβδης ήταν περίπου 1,75 ευρώ, κάτι που αντικατοπτρίζει την ένταση της επιβάρυνσης για νοικοκυριά και επιχειρήσεις μέσα σε έναν χρόνο.

Ωστόσο, η επίπτωση αυτή ίσως να μην έχει φτάσει ακόμη πλήρως στις αντλίες. Αλλαγές στις διεθνείς τιμές αργού και στα προϊόντα απαιτούν χρόνο για να επηρεάσουν τις τιμές των διυλιστηρίων και τελικά τα ράφια των καταναλωτών. Έτσι, αν η τιμή του brent παραμείνει πάνω από τα 100 δολάρια, μπορεί να παρατηρηθούν και άλλα κύματα ανατιμήσεων στα καύσιμα τις επόμενες ημέρες.

Ανησυχίες για το πετρέλαιο θέρμανσης

Η ανησυχία κλιμακώνεται για το πετρέλαιο θέρμανσης, η διάθεση του οποίου αρχίζει στις 15 Οκτωβρίου. Ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Βενζινοπωλών Ελλάδος, Απόστολος Κιούσης, δήλωσε στα τέλη Αυγούστου ότι αν οι τότε διεθνείς τιμές ισχύσουν, η λιανική τιμή θα έφτανε γύρω στα 1,83-1,84 ευρώ το λίτρο. Με την αύξηση του Brent, ο πρόεδρος του Συνδέσμου Πρατηριούχων Εμπόρων Καυσίμων Αττικής, Νίκος Παπαγεωργίου, εξέφρασε την ανησυχία ότι η τιμή εκκίνησης θα μπορούσε να ξεπεράσει τα 1,90 ευρώ το λίτρο, δηλαδή να είναι έως και 70% υψηλότερη από την αρχή της προηγούμενης χειμερινής περιόδου. Κυβερνητικά στελέχη έχουν αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο παράτασης της επιδότησης στο ντίζελ και την αμόλυβδη και για τον Οκτώβριο, καθώς και την παροχή επιδότησης στο πετρέλαιο θέρμανσης, εφόσον οι πιέσεις δεν εκτονωθούν.

Πλήττει και η αγορά ηλεκτρισμού

Το τρίτο μέτωπο είναι ο ηλεκτρισμός. Η τιμή TTF ασκεί άμεσες πιέσεις στη χονδρεμπορική αγορά ρεύματος στην Ελλάδα, καθώς οι μονάδες φυσικού αερίου παίζουν κρίσιμο ρόλο στην κάλυψη της ζήτησης. Σήμερα, Πέμπτη 10 Σεπτεμβρίου, η μέση τιμή στην Αγορά Επόμενης Ημέρας του Χρηματιστηρίου Ενέργειας διαμορφώνεται περίπου στα 183,6 ευρώ/MWh, σημειώνοντας αύξηση περίπου 31% σε ημερήσια βάση, με τις νυχτερινές τιμές να ξεπερνούν τα 300 ευρώ/MWh. Η αγορά είχε εισέλθει στο φθινόπωρο με ανατιμητικές τάσεις, καθώς ο Αύγουστος έκλεισε με μέση τιμή 133,4 ευρώ/MWh, 21% υψηλότερα από τον Ιούλιο.

Μέρος αυτής της αύξησης έχει ήδη μεταφερθεί στη λιανική, με τη μέση χρέωση των πράσινων τιμολογίων να έχει ανέβει περίπου κατά 10%, αν και αρκετοί πάροχοι έχουν απορροφήσει μέρος της ανόδου της χονδρικής. Το ερώτημα πλέον είναι τι θα συμβεί το Οκτώβριο. Εάν το TTF παραμείνει κοντά στα 80 ευρώ/MWh και οι χονδρεμπορικές τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος παραμείνουν στην περιοχή των 150-190 ευρώ/MWh, οι προμηθευτές θα κληθούν και πάλι να κρίνουν πόσο από το αυξημένο κόστος θα απορροφήσουν και πόσο θα μεταφερθεί στους καταναλωτές.

Η διεθνής ενεργειακή κρίση έχει πλέον τρεις βασικές διαστάσεις που επηρεάζουν την ελληνική οικονομία: ακριβότερη μετακίνηση, ακριβότερη θέρμανση και αυξημένο κόστος ηλεκτρισμού. Καθώς η ένταση στη Μέση Ανατολή δεν φαίνεται να έχει σαφή επίλυση, η ενεργειακή αγορά διανύει ένα φθινόπωρο γεμάτο αβεβαιότητα, που καθορίζει τις εξελίξεις στις τιμές.

Διαβάστε επίσης